Παρασκευή

8 + 1 ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

α. Ολιγομελή τμήματα στο Μαρούσι – Αγία Παρασκευή
β. Οnline μαθήματα σε οποιοδήποτε σημείο της Ελληνικής Επικράτειας
γ. Οnline Τμήματα (γλώσσα - ιστορία) για τους Ελληνες του εξωτερικού.
δ. Εξετάσεις ομογενών (ακόμα και με βιντεοσυνδιάσκεψη) κλικ εδώ


8 + 1 ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
«Μύθοι» και «αλήθειες» για το Ζάλογγο


Η πρόσφατη αναφορά της βουλευτού της ΔΗΜΑΡ,
Μαρίας Ρεπούση (κλικ εδώ για το βιογραφικό) στον «Χορό του Ζαλόγγου» προκάλεσε νέα αντιπαράθεση μεταξύ του «ορ& theta;όδοξου» και «αναθεωρητικού» στρατοπέδου με περισσότερο πολιτικά παρά ιστορικά ελατήρια.
«Μύθοι» και «αλήθειες» για το Ζάλογγο

Στα αποσπάσματα που ακολουθούν καταγράφονται συνολικά 9 ιστορικές ή περιηγητικές αναφορές στο Ζάλογγο αλλά και το Σούλι. Κάποιες συμφωνούν μεταξύ τους, άλλες είναι εκ διαμ&# 941;τρου αντίθετες. Υπάρχουν εδώ από λυρικά έως εντελώς αιρετικά σχόλια.

Για εξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος ως προς την ιστορική αλήθεια, δεν ενδείκνυνται. Δεν αρκούν επίσης για να γεφυρώσουν το χάσμα από την «ιερή αγανάκτηση» ως τον καταναγκασμό της &a lpha;ιρετικότητας. Ικανές είναι μόνον να μάς υπομνήσουν ότι οι διαφορές στην ιστορική καταγραφή είναι τόσο παλιές όσο και η ιστορία. Που, εν παρόδω ας ειπωθεί, δεν χωράει σε κανένα σχολι&kapp a;ό εγχειρίδιο και ούτε εμπεδώνεται σε γιορτές.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

...Ο Αλής, που θεώρησε μετά από το γεγονός αυτό τον εαυτό του αποδεσμευμένο από τους όρους της συνθήκης, διέταξε επίθεση εναντίον των Σουλιωτών που έφευγαν προς την Πάργα και το χ& omega;ριό Ζάλογγο. Η ομάδα που κατευθυνόταν προς την Πάργα κατάφερε πολεμώντας σκληρά να φτάσει στον προορισμό της, όμως οι 100 οικογένειες που είχαν καταφύγει στο Ζάλογγο αντιμετώπιζ&alpha ;ν και πάλι τη μανία των Αλβανών. Ένα σώμα υπό τον Κίτσο Μπότσαρη επέτυχε να διασπάσει τις γραμμές των πολιορκητών, οι υπόλοιποι όμως σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν. Είκοσι δύο γυναίκες κ&alph a;ι 6 άνδρες αυτοκτόνησαν πέφτοντας μαζί με τα παιδιά τους από το ψηλότερο μέρος του βουνού στο βάραθρο. Κυνηγημένοι όσοι επέζησαν, αφού – κατά διαταγή του Αλή – δεν τους δέχτηκαν οι Π&alp ha;ργινοί, πέρασαν απέναντι στην Κέρκυρα με το πένθος στις ψυχές τους για τους νεκρούς, για τους σκλάβους συγγενείς τους και για τη χαμένη πατρίδα τους.

ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΡΔΑΤΟΥ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

«Γιατί όμως τον κακολογούνε (σσ: τον Αλή) οι Έλληνες ιστορικοί; Τον κακολογούν γιατί από το 1821 και ύστερα οι πιο πολλοί Ηπειρώτες και κυρίως οι Σουλιώτες, όπως είπαμε, του έψαλλ αν όσα σέρνει η σκούπα.

Θα ρωτήσει όμως κανείς: δεν είναι σωστό ότι ο Αλής χτύπησε τους Σουλιώτες με τον πιο σκληρό τρόπο; Σωστό είναι, αλλά τι ήταν οι Σουλιώτες; Η απάντηση είναι ότι ήταν κλέφτες που ρήμαζα&n u; τα γύρω χωριά.

Το Σούλι ήταν μια βουνίσια περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στα βουνά Μούργκε (υψ. 1340) Ζεβρούχο (υψ. 1317) και Τούρλιας (υψ. 1082) και στο μέρος που ενώνεται ο Αχέροντας ποταμός με τον Τσαγκαραδιώ& tau;ικο. Τα βουνά αυτά λέγονταν στα παλιά χρόνια της Κασιόπης.

Οι Σουλιώτες ήταν χριστιανοί Αρβανίτες από τη φυλή των τσάμηδων. Κατά το 17ο αιώνα πήγαν και εγκαταστάθηκαν στο Σούλι (Το Σούλι είναι λέξη αρβανίτικη και σημαίνει δοκός (πάτερο) και στύ& lambda;ος). Στην αρχή ήταν κτηνοτρόφοι. Εκείνο όμως που έχει σημασία είναι ότι δεν είχαν ακόμα ξεπεράσει την αρχέγονη «οργάνωση του γένους». Όπως και οι Μανιάτες ήταν χωρισμένοι σε φάρες (=πατ& rho;ιές) και όλες οι πατριές αποτελούσαν μίαν αμοσπονδία. (Ελληνικά δεν ήξεραν καθόλου.

Όταν αναγκάζονταν να αλληλογραφούν με τον Αλή και με άλλους χριστιανούς πρόκριτους και Τούρκους, είχαν γραμματικούς που τους έγραφαν τα γράμματα. Το ότι δεν ήξεραν την ελληνική πι&sig ma;τοποιείται από το ότι ο Μάρκος Μπότσαρης στην Κέρκυρα το 1809 άρχισε να μαθαίνει τα ελληνικά. Έφτιαξε μάλιστα και ένα λεξικό «της ρομαϊκοίς και αρβανητικοίς απλής». Το χειρόγραφο ήταν α&nu ;έκδοτο και φωτοτυπωμένο κυκλοφόρησε το 1926 από το αλβανικό περιοδικό «Diturija», στο Kalendar Kombar με την επιμέλεια του Kristo Luarasi. Το λεξικό το έφτιαξεν ο Μπότσαρης για να μάθουν οι φίλοι και συγγενείς το&upsilon ; την απλή ελληνική)...

Η γύρω στο Σούλι περιοχή ήταν φτωχότοπος, γι’ αυτό οι Σουλιώτες όταν με τον καιρό πλήθαιναν – έφτασαν τις 10 ή 12 χιλιάδες ψυχές, άρχισαν τις αρπαγές και τις ληστείες. Ήταν οπλισμένοι και &ka ppa;ατέβαιναν στις γύρω περιοχές και τις ρήμαζαν.
«Κανένας – λέει ο Περραιβός – καμμίαν τέχνην ή πραγματείαν δεν μεταχειρίζεται παρά όλη τους η γύμνασις παιδιόθεν είναι εις τα άρματα. Με αυτά τρώγουν, με αυτά κοιμούνται και με αυτά ξυπ&nu ;ούν» («Ιστορία Σουλίου», εκδ. 1956, σ. 60).

Με το να είναι οπλισμένοι έγιναν ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων και χριστιανών αγροτών και κτηνοτρόφων. Γι’ αυτό οι Σουλιώτες θεωρούντανε ληστές και το Σούλι οι Ηπειρώτες το έλε&gamm a;αν Κακοσούλι.
Το κακό μάλιστα παράγινε στο τέλος του 18ου αιώνα.

«Κατά το έαρ του 1791 – γράφει ο Τρύφ. Ευαγγελίδης – οι Σουλιώται εξήλθον των ορεινών αυτών άντρων και ήρχισαν τας εργασίας αυτών λεηλατούντες και ερημώνοντες τα χωρία Μαργαρίτι και Π&a lpha;ραμυθιά. Αι επιδρομαί αυτών τοσούτον εξηπλώθησαν, ώστε μετά της κάτω Αλβανίας εμπόριον διεκόπη ολοκλήρως, και ήτο αδύνατον να περάση τις τας προς δυσμάς της κοιλάδος των Ιωαννίνων διόδους, χωρίς πολυαρίθμου συνοδείας την οποίαν εκείνοι (οι Σουλιώτες) πολλάκις κατέστρεφον. Έλαβον και ικανήν τόλμην να εκτείνωσι τας διαρπαγάς αυτών μέχρι των στενών του Πίν&delt a;ου και δεν επέστρεψαν εις την ιδίαν των περιοχήν, ειμή ότε εβιάσθησαν υπό του χειμώνος. Κατά τας επιδρομάς ταύτας εγένοντο ένοχοι βαναύσων καταχρήσεων, ελεηλάτουν και φίλους κα&iota ; εχθρούς, και περιεπλέχθησαν εις έριδας μετά των οπλαρχηγών των αρματωλών των Τσουμέρκων και του Βάλτου…» («Ιστορία του Αλή Πασά», Αθήναι 1896, σ. 182-183)

Έχουμε ακόμα μαρτυρίες πως επέβαλαν σε 112 χωριά φόρο.
Ήταν φυσικό οι χριστιανοί και Τούρκοι αγρότες να διαμαρτυρηθούν όχι μόνο στον πασά της Ηπείρου, αλλά και στο Σουλτάνο και να ζητήσουν να τιμωρηθούν οι Σουλιώτες και ν’ αναγκαστού&n u; να μην πατούν και ρημάζουν τα χωριά και τα χωράφια τους.
Ο Σουλτάνος άμα έμαθε τα κλέφτικα φερσίματα των Σουλιωτών, πρόσταξε τους τοπάρχες της Ηπείρου να χτυπήσουν τους Σουλιώτες.

Πριν του Αλή έγιναν πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις στα χρόνια 1732, 1754, 1759, 1762, 1772 και 1775. Όμως οι Τούρκοι δεν μπόρεσαν ν’ ανέβουν στα κρησφύγετα των Σουλιωτών και αναγκάστηκαν σ’ όλες αυτές τις &e psilon;κστρατείες να γυρίσουν πίσω χωρίς αποτελέσματα.
Όταν διορίστηκε πασάς στα Γιάννενα ο Αλής οργάνωσε και αυτός εκστρατείες κατά των Σουλιωτών, το 1791 και 1792, αλλά την έπαθε. Ύστερα όμως από δέκα χρόνια, το 1802, εκστράτευσε με πολύ στρατό κ&alp ha;ι τους ανάγκασε να συνθηκολογήσουν.

Την άλλη χρονιά, το 1803, βλέποντας οι Σουλιώτες πως δεν μπορούσαν πια να μείνουν στο Σούλι, γιατί ο Αλής ήταν αποφασισμένος να τους εξοντώσει, χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και εκείνοι πο&u psilon; είχαν αρχηγό τον Τζαβέλλα πήγαν στην Πάργα, οι άλλοι που είχαν επικεφαλής τον Κουτσονίκα όταν έφτασαν στο Ζάλογγο, χτυπήθηκαν από τον Αλή που τους έστησε καρτέρι και ύστερα από μά&ch i;η σκοτώθηκαν πολλοί.

Από τότε ξανάσαναν οι αγρότες και άρχισαν άφοβα να καλλιεργούν τα χωράφια και αμπέλια τους, γιατί οι Σουλιώτες άλλοι είχαν περάσει στα Εφτάνησα και άλλοι πήγαν στη Ρούμελη και στ&omicr on; Πήλιο.
Οι Σουλιώτες λοιπόν τους «πολέμους» τους με τον Αλή δεν τους έκαναν «εμπνευσμένοι από τον πόθον της ελευθερίας». Το αίσθημα της εθνικής συνείδησης στα χρόνια εκείνα ήταν ολ& #972;τελα άγνωστο σ’ αυτούς.

Διαβάστε, ακόμα, τις παρακάτω ιστορικές αναφορές
Παπαρηγόπουλου  (Αναφορά για το Σούλι)
Αναφορά Μπαρτόλντι
Αναφορά Ληκ
Αναφορά Χόλαντ
Αναφορά Χ. Περραιβού
Αναφορά Πουκεβίλ
Αναφορά Κλ. Φωριέλ
Στο 24grammata.com θα διαβάσετε τις παραπάνω αναφορές σχετικές με το Ζάλογγο κλικ εδω


σχετικό άρθρο του Γ. Δαμιανού
"Σουλιώτισσα στο Ζάλογγο ή γιουσουφάκι στο χαρέμι του Σουλτάνου;" κλικ εδώ